Jakie rodzaje dokumentacji technicznej wykorzystuje się w produkcji i utrzymaniu ruchu?

Zakłady produkcyjne i działy utrzymania ruchu operują na co dzień na wielu różnych typach dokumentów inżynierskich. Każdy z nich pełni określoną funkcję - od opisania geometrii elementu po zdefiniowanie logiki sterowania maszyną. Dobra dokumentacja techniczna nie jest jednorodnym zbiorem plików, lecz spójnym systemem wzajemnie uzupełniających się opracowań, które razem tworzą kompletny obraz urządzenia lub instalacji.

Dokumentacja techniczna mechaniczna - fundament każdego projektu

Precyzyjna dokumentacja techniczna mechaniczna stanowi punkt wyjścia zarówno dla wytwórców części, jak i dla służb utrzymania ruchu odpowiedzialnych za remonty i wymianę podzespołów. Szczegółowe informacje o dostępnych realizacjach tego rodzaju opracowań można znaleźć pod adresem https://www.cemark.pl/all-gallery-list/dokumentacja-techniczna/, gdzie widać zróżnicowanie stosowanych podejść w zależności od specyfiki maszyny. W skład dokumentacji mechanicznej wchodzą przede wszystkim rysunki zestawieniowe, które pokazują wzajemne relacje przestrzenne podzespołów, oraz rysunki wykonawcze poszczególnych części - z pełną informacją o geometrii, tolerancjach wymiarowych i zastosowanych materiałach. Nieodłącznym elementem są też obliczenia konstrukcyjne i symulacje obciążeń, które potwierdzają, że projektowane rozwiązanie spełnia wymagania wytrzymałościowe w rzeczywistych warunkach pracy.

Warto podkreślić, że rysunki wykonawcze muszą być przygotowywane w taki sposób, aby operator CNC, ślusarz lub monterem mogli na ich podstawie wykonać element bez konieczności konsultowania się z konstruktorem. Każda niejednoznaczność w takim rysunku generuje ryzyko błędu produkcyjnego i przestoju.

Schematy elektryczne, pneumatyczne i hydrauliczne w utrzymaniu ruchu

Dokumentacja elektryczna to jeden z najczęściej używanych typów opracowań w działach UR. Obejmuje ona rysunki połączeń kablowych, schematy układów sterowania oraz schematy bezpieczeństwa definiujące logikę działania obwodów zatrzymania awaryjnego. W środowiskach przemysłowych powszechnie stosuje się normy serii IEC 60204, które określają wymagania dotyczące wyposażenia elektrycznego maszyn.

Równie istotne są schematy instalacji pneumatycznych i hydraulicznych. Prezentują one układ przepływu mediów roboczych, rozmieszczenie zaworów, siłowników i innych elementów wykonawczych oraz zasady ich współdziałania. Bez aktualnych schematów pneumatycznych czas diagnostyki awarii wydłuża się wielokrotnie, ponieważ technik musi samodzielnie odtwarzać logikę układu bezpośrednio na maszynie.

Dokumentacja elektryczna i fluidyczna powinna zawierać co najmniej:

• schematy ideowe prezentujące logikę działania układu,
• schematy montażowe z rozmieszczeniem elementów w szafie sterowniczej lub na maszynie,
• listy elementów z numerami katalogowymi i parametrami technicznymi.

Kompletność tych dokumentów bezpośrednio przekłada się na czas reakcji służb utrzymania ruchu podczas nieplanowanych przestojów.

Dokumentacja bezpieczeństwa i certyfikacyjna

Osobną, bardzo istotną kategorią jest dokumentacja związana z oceną ryzyka i bezpieczeństwem maszyn. Obejmuje ona obliczenia poziomu bezpieczeństwa zgodnie z normą EN ISO 13849-1, która definiuje wymagania dla układów sterowania odpowiedzialnych za bezpieczeństwo. Tego rodzaju opracowania są niezbędne przy odbiorze maszyn przez Urząd Dozoru Technicznego (UDT) oraz przy uzyskiwaniu znaku CE.

W praktyce przemysłowej dokumentacja certyfikacyjna musi być spójna z pozostałymi częściami dokumentacji - rozbieżności między schematem elektrycznym a opisem układu bezpieczeństwa mogą skutkować odmową odbioru lub koniecznością kosztownych poprawek. Dlatego wszystkie typy dokumentów powinny powstawać w ramach jednego, skoordynowanego procesu projektowego.

Inżynieria wsteczna - odtwarzanie brakującej dokumentacji

W wielu zakładach produkcyjnych eksploatowane są maszyny, dla których oryginalna dokumentacja techniczna zaginęła lub nigdy nie istniała w wymaganej formie. W takich przypadkach stosuje się inżynierię wsteczną - proces polegający na pomiarze i analizie istniejącego urządzenia w celu odtworzenia kompletnej dokumentacji. Nowoczesne narzędzia CAD 2D i 3D pozwalają na tworzenie dokładnych modeli przestrzennych na podstawie fizycznych pomiarów elementów.

Inżynieria wsteczna jest szczególnie przydatna w następujących sytuacjach:

• gdy producent maszyny zakończył działalność i nie można uzyskać dokumentacji fabrycznej,
• gdy konieczna jest modernizacja urządzenia wymagająca pełnego zrozumienia jego budowy,
• gdy maszyna ma zostać dopuszczona do pracy po zmianach konfiguracji wymagających ponownej certyfikacji.

Odtworzona dokumentacja powinna osiągać taki sam poziom szczegółowości jak dokumentacja pierwotna - tylko wtedy spełnia swoją funkcję w procesach produkcyjnych i serwisowych.

Jak zadbać o kompletność i aktualność dokumentów w zakładzie?

Dokumentacja techniczna traci swoją wartość, jeśli nie jest aktualizowana po każdej modyfikacji maszyny lub instalacji. Praktyczną zasadą jest powiązanie każdej zmiany w układzie sterowania, mechanice lub instalacji z obowiązkiem równoległej aktualizacji odpowiednich rysunków i schematów. Warto wdrożyć system zarządzania rewizjami dokumentów, który jednoznacznie wskazuje aktualną wersję każdego opracowania.

Działy utrzymania ruchu, które dysponują kompletną i aktualną dokumentacją techniczną, osiągają istotnie krótsze czasy napraw, skuteczniej planują przeglądy i łatwiej wdrażają nowych pracowników. Jeśli w zakładzie brakuje kluczowych dokumentów lub ich stan jest niezadowalający, warto rozważyć współpracę z biurem inżynierskim specjalizującym się w opracowywaniu i odtwarzaniu tego rodzaju materiałów - efekty takiej inwestycji są zazwyczaj odczuwalne już przy pierwszej poważnej awarii, której udaje się uniknąć dzięki sprawnej diagnostyce.

Dokumentacja Techniczna - CE-MARK

Adres:
Mikołaja Reja 5
39-200 Dębica

Telefon:
+48 698 810 212

Strona WWW:
https://www.cemark.pl/